Eye See Ai là một dự án nghệ thuật cộng đồng ứng dụng công nghệ AR để xây dựng 6 tác phẩm biểu diễn ngắn mang đến những "trải nghiệm lưu diễn" mới mẻ của các nghệ sĩ khuyết tật và nghệ sĩ tự kỷ lấy bối cảnh tại Cardiff, Wales và Hà Nội, Việt Nam, chia sẻ mục tiêu chung đưa tác phẩm của các bạn ấy đến được nhiều nơi chốn hơn.
Dự án được tài trợ bởi Quỹ hợp tác kỹ thuật số của Hội đồng Anh, là sự phối kết hợp của nhà hát Hijinx từ Vương quốc Anh với các tổ hợp nghệ sĩ Việt Nam, bao gồm Mắt Trần Ensemble - một tổ hợp nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ biểu diễn và múa rối để kể những câu chuyện rối không giới hạn về không gian và ngôn ngữ, kết nối mọi người và đưa nghệ thuật đến gần hơn với các cộng đồng bị thiệt thòi, và Tòhe - đồng hành với sứ mệnh tạo sân chơi sáng tạo cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ các nghệ sĩ trẻ tự kỷ học hỏi và phát triển thông qua nhiều hoạt động giáo dục và nghệ thuật thị giác. Bên cạnh đó, đối tác kỹ thuật Việt Tương Tác đã cung cấp công nghệ AR nhằm tạo ra những trải nghiệm chân thực trong không gian quen thuộc cho nghệ sĩ và khán thính giả.
Sau rất nhiều nỗ lực thực hiện từ các bên, ứng dụng Eye See Ai đã chính thức “trình làng” trên nền tảng IOS và Android (mã QR để cài đặt ứng dụng ở cuối bài viết). Thông qua ứng dụng khán giả có thể truy cập và xem tác phẩm biểu diễn tại 3 địa điểm thân thuộc tại Hà Nội được thiết kế thành tour đi bộ.
Nghệ sĩ bé Tòhe thử nghiệm ứng dụng Eye See Ai
Tác phẩm có thể được truy cập cả ngày và đêm, ở mọi thời điểm, vậy nên mỗi người xem, con người, âm thanh, tại mỗi thời điểm đều góp phần là một phần câu chuyện của tác phẩm, mọi người có thể tương tác theo cách của riêng mình dựa trên nền tảng biểu diễn đã có.
Nghệ sĩ đứng sau những tác phẩm được trình diễn tại Cardiff, Wales, Vương Quốc Anh là những nghệ sĩ bé tới từ lớp Chất vô cùng - lớp coaching các bạn trẻ đặc biệt có năng khiếu hội hoạ của Tòhe. Trong dự án Eye See Ai, Tòhe tham gia vào quá trình xây dựng ý tưởng của dự án. Nghệ sĩ/giáo viên tại Tòhe đã nghiên cứu cách thức để các bạn nhỏ tự kỷ tại lớp Art Coaching tiếp cận với các địa điểm và sáng tác tranh vẽ về nơi chốn tưởng tượng dựa trên bối cảnh của xứ Wales, Vương quốc Anh.
Tác phẩm của các bạn được Tòhe cùng với Mắt Trần Ensemble lựa chọn và tạo hình những con rối dùng để biểu diễn trong dự án. Không những vậy, các nghệ sĩ bé của Tòhe còn có cơ hội được trực tiếp tham gia vào màn trình diễn rối thông qua những buổi training và tập luyện hàng tuần cùng với các nghệ sĩ từ Mắt Trần Ensemble.
Nghệ sĩ bé Tòhe trong các buổi tập luyện với con rối
Vốn là những hoạ sĩ bé gặp rất nhiều khó khăn trong học tập, giao tiếp… chỉ quen với giấy vẽ, bút màu, đến với #Eye_See_Ai các bạn đã có một trải nghiệm mới mẻ với nghệ thuật sân khấu khi đảm nhận vai trò sáng tạo những tác phẩm trình diễn cùng với các nghệ sĩ múa rối từ Mắt Trần Ensemble. Qua từng tác phẩm nhỏ bé, các nghệ sĩ gửi gắm biết bao điều kì diệu mà ngôn từ thông thường chẳng thể nào diễn tả được.
Cán bọ Tòhe và nghệ sĩ bé Lee Nguyễn Saehae
Năm 2019, một số thành viên của Hijinx Theatre đã có dịp tới Hà Nội gặp gỡ với Mat Tran Ensemble trong khuôn khổ một chương trình của Hội Đồng Anh. Tiếp sau đó đầu năm 2020, cũng với Quỹ Kết nối Thông qua Văn hoá của mình, Hội Đồng Anh thêm lần nữa trở thành cầu nối giúp Tổ hợp Mắt Trần có cơ hội gặp lại “gia đình” Hijinx tại trụ sở chính của Nhà hát ở xứ Wales, Vương Quốc Anh. Cùng chia sẻ những điểm chung trong cách tiếp cận nghệ thuật cộng đồng, hội thoại giữa Mắt Trần và Hijinx xoay quanh nghệ thuật biểu diễn nhờ vậy được phát triển với nhiều điểm giao thoa. Hijinx đã ngỏ lời đề nghị Mắt Trần thực hiện dự án lần này.
Mối duyên giữa Tohe Fun và Mắt Trần cũng bắt đầu từ khá lâu trước đây, khi nhiều lần Mắt Trần từng được tham dự với tư cách khách mời của Tòhe trong một số sự kiện/ dự án cộng đồng. Cả hai vẫn thường xuyên theo dõi hoạt động và ủng hộ lẫn nhau. Dự án lần này là lần hợp tác đầu tiên với tư cách BTC chính mà Mắt Trần và Tòhe cùng nhau song hành.
Nghệ thuật vì cộng đồng chính xác là những gì đã đưa Mắt Trần, Hijinx và Tòhe tới “điểm chạm" Eye See Ai. Trải qua những năm bệnh dịch nhiều khó khăn, chúng mình mới thấy thật may mắn khi có cơ hội được hợp tác cùng những người bạn mà từ lâu đã cùng Tòhe xây dựng mối quan hệ gắn kết về phong cách làm việc và góc nhìn nghệ thuật.
Một năm thực hiện dự án đem đến thật nhiều giá trị để nhìn lại. Video dưới đây thay cho nhiều lời nói của chúng mình, bao gồm BTC từ Hijinx, Mắt Trần và Tòhe, các nghệ sĩ khuyết tật và nghệ sĩ tự kỷ, những người mẹ, người bạn đã đóng góp hết mình để Eye See Ai thử nghiệm thành công một trải nghiệm nghệ thuật mới lạ.
Chị Nguyễn Thị Mộng Thu, quản lý Tòhe Fun, người đã đồng hành cùng các nghệ sĩ bé từ đầu dự án trong những buổi workshop tập luyện rối hàng tuần tới những buổi ghi hình cuối cùng đã chia sẻ rằng trải nghiệm nghệ thuật Eye See Ai mang tới có ý nghĩa gây hứng thú, tò mò, "kích hoạt" được khả năng học tập và cải thiện kỹ năng cho các nghệ sĩ tự kỷ.
"Với nghệ thuật rối, chị quan sát được sự hào hứng của các bạn tại lớp Art Coaching khi được tiếp xúc một loại hình mới. Cũng như nghệ thuật nói chung, khi được tiếp xúc với chuyển động, tương tác, với con rối, các bạn cũng phát triển khả năng tương tác xã hội (khi thực hiện hoạt động nhóm, khi lắng nghe và phản hồi hiệu lệnh), các kỹ năng vận động thô (chuyển động toàn thân, chân tay kết hợp…) cũng được cải thiện. Ngoài ra các bạn còn được rèn luyện việc tự tin thể hiện bản thân với những hoạt động yêu cầu tính cá nhân dẫn dắt (hoạt động chim đầu đàn), kích thích khả năng tưởng tượng khi làm các hoạt động theo nhạc, theo khung cảnh…" - chị Mộng Thu chia sẻ.
Thực hiện dự án, ngoài tạo ra cơ hội và sân chơi để nghệ sĩ tự kỷ có cơ hội kể những câu chuyện của mình, một mong ước thật lớn của những mảnh ghép làm nên Eye See Ai là có thể lan tỏa những giá trị tốt đẹp và hành trình của các nghệ sĩ bé. Bởi vậy, nhìn thấy sự xuất hiện của Eye See Ai trên VTV2 Chất lượng cuộc sống và Vietcetera đã khiến chúng mình vô cùng cảm kích!
Dự án nghệ thuật Eye See Ai và những cách thức trải nghiệm mới - VTV2 Chất lượng cuộc sống
Eye See Ai: Dự án cộng đồng dành cho các nghệ sĩ tự kỷ - Vietcetera
hoặc tham khảo bài blog về Eye See Ai của Vietcetera tại đây.
Cuối tuần tới, hãy cùng bạn bè, người thân có những kỷ niệm mới trong không gian quen thuộc ở 3 địa điểm tại Hà Nội được thiết kế thành tour đi bộ với ứng dụng Eye See Ai (có trên nền tảng iOS và Android), bạn nhé!
